Hoeveel kapitaal heb je nodig om een BV op te richten?

Sinds het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV) kent de BV geen wettelijk minimumkapitaal meer. Je moet wel zorgen voor een toereikend aanvangsvermogen voor de geplande activiteit en dat onderbouwen in een financieel plan. De notaris bewaart dat plan; het speelt een rol bij de bestuurdersaansprakelijkheid.

Welke vennootschapsvorm kies je het best?

Dat hangt af van je activiteit, het aantal vennoten, je financieringsbehoefte en je fiscale situatie. De BV is voor de meeste kmo's en starters de standaardkeuze. De NV past bij grotere structuren, de CV bij coöperatieve projecten. Laat de keuze toetsen door een boekhouder en een ondernemingsrechtadvocaat.

Heb je een notaris nodig om een vennootschap op te richten?

Voor een BV, NV of CV is een notariële oprichtingsakte verplicht: de statuten worden bij authentieke akte verleden. Voor een VOF of CommV kan het via een onderhandse akte. Een eenmanszaak heeft geen notaris nodig, alleen een inschrijving in de KBO.

Ben je als bestuurder persoonlijk aansprakelijk?

De vennootschap schermt je privévermogen in principe af, maar als bestuurder kun je wel persoonlijk aansprakelijk worden gesteld bij bestuursfouten, een kennelijk ontoereikend aanvangsvermogen of bij niet-betaalde sociale en fiscale schulden. Goede statuten en een degelijk financieel plan beperken dat risico.

Een vennootschap oprichten in België: BV, NV of eenmanszaak?

Q: Wat is het verschil tussen een eenmanszaak en een vennootschap?

Een eenmanszaak heeft geen eigen rechtspersoonlijkheid: jij en je zaak zijn juridisch dezelfde persoon, dus je bent met je privévermogen onbeperkt aansprakelijk voor de schulden. Een vennootschap met rechtspersoonlijkheid, zoals een BV, is een aparte juridische entiteit die je privévermogen in principe afschermt.

Wil je een vennootschap oprichten in België, dan kies je in de praktijk tussen een eenmanszaak en een vennootschap met rechtspersoonlijkheid. Het grote verschil is de aansprakelijkheid: bij een eenmanszaak sta je met je privévermogen in voor de schulden, bij een BV of NV scherm je dat vermogen in principe af. De BV is sinds het WVV de meest gebruikte vorm en kent geen wettelijk minimumkapitaal meer, wel een toereikend aanvangsvermogen en een financieel plan. De oprichting van een BV of NV verloopt via een notaris.

In dit artikel zie je het verschil tussen een eenmanszaak en een vennootschap, de belangrijkste vormen onder het WVV, de oprichtingsstappen en de aandachtspunten bij je keuze. Zoek je meteen begeleiding, bekijk dan de advocaten ondernemingsrecht in onze gids.

Eenmanszaak of vennootschap: wat is het verschil?

Een eenmanszaak is geen aparte rechtspersoon. Juridisch ben jij en je onderneming dezelfde persoon. Dat maakt het opstarten eenvoudig en goedkoop, maar het betekent ook dat je onbeperkt aansprakelijk bent: schuldeisers kunnen aan je privévermogen, inclusief je woning. Er is geen notaris nodig, je schrijft je gewoon in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO).

Een vennootschap met rechtspersoonlijkheid is daarentegen een aparte juridische entiteit. De vennootschap heeft een eigen vermogen, sluit zelf contracten en draagt zelf de schulden. Daardoor blijft je privévermogen in principe afgeschermd. De keerzijde: de oprichting is formeler, er zijn statuten nodig en je hebt een boekhoudkundige en fiscale opvolging die zwaarder is dan bij een eenmanszaak.

Welke vennootschapsvormen bestaan er onder het WVV?

Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV) heeft het aantal vormen sterk vereenvoudigd. Dit zijn de meest voorkomende:

Vorm	Volledige naam	Typisch voor	Notariële akte
BV	Besloten vennootschap	Kmo’s en starters (standaardkeuze)	Ja
NV	Naamloze vennootschap	Grotere structuren, meerdere investeerders	Ja
CV	Coöperatieve vennootschap	Coöperatieve projecten met een coöperatief doel	Ja
VOF	Vennootschap onder firma	Vennoten die samen onbeperkt instaan	Nee (kan onderhands)
CommV	Commanditaire vennootschap	Combinatie beherende en stille vennoten	Nee (kan onderhands)

De BV is voor de meeste ondernemers de standaardkeuze: flexibel, met afgeschermde aansprakelijkheid en geschikt voor zowel een soloondernemer als meerdere vennoten. De NV richt zich op grotere ondernemingen en structuren met meerdere investeerders. De CV is voorbehouden voor échte coöperatieve projecten. De VOF en CommV hebben rechtspersoonlijkheid, maar bij de VOF zijn de vennoten onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk, wat het gebruik beperkt.

Heeft een BV nog een minimumkapitaal nodig?

Nee. Onder het oude recht had een BVBA een minimumkapitaal nodig, maar sinds het WVV is dat afgeschaft voor de BV. In de plaats daarvan gelden twee verplichtingen.

Ten eerste moet je zorgen voor een toereikend aanvangsvermogen: genoeg middelen om de geplande activiteit redelijkerwijs op te starten en de eerste periode te overbruggen. Ten tweede stel je een financieel plan op dat die inschatting onderbouwt. De notaris bewaart dat plan. Het is geen formaliteit: als de vennootschap binnen de drie jaar failliet gaat en het aanvangsvermogen blijkt kennelijk ontoereikend, kan het plan dienen om de bestuurdersaansprakelijkheid te beoordelen. Een degelijk plan is dus zowel een opstartdocument als een bescherming.

Welke stappen doorloop je om een vennootschap op te richten?

De oprichting van een BV of NV verloopt in grote lijnen zo:

Financieel plan opstellen. Vaak in overleg met je boekhouder. Het onderbouwt je aanvangsvermogen.
Statuten en oprichtingsakte bij de notaris. Voor een BV, NV of CV is een notariële akte verplicht. De statuten leggen de spelregels van de vennootschap vast.
Neerlegging en publicatie. De notaris zorgt voor de neerlegging ter griffie en de bekendmaking in het Belgisch Staatsblad.
Inschrijving in de KBO. Je vennootschap krijgt een ondernemingsnummer.
Btw-activering. Indien je btw-plichtig bent, activeer je je btw-nummer.
Aansluiting sociaal verzekeringsfonds en de verdere boekhoudkundige opstart.

Voor een eenmanszaak is de weg veel korter: geen notaris, enkel een inschrijving in de KBO via een erkend ondernemingsloket en eventueel een btw-activering.

Waar moet je op letten bij bestuur en vennoten?

Een vennootschap schermt je privévermogen af, maar dat schild is niet absoluut. Als bestuurder kun je persoonlijk aansprakelijk worden gesteld bij bestuursfouten, bij een kennelijk ontoereikend aanvangsvermogen of bij onbetaalde sociale en fiscale schulden. Heldere statuten en een realistisch financieel plan beperken dat risico.

Richt je met meerdere vennoten op, denk dan ook aan een aandeelhoudersovereenkomst. Die regelt zaken die niet in de statuten staan: wat gebeurt er als een vennoot wil uitstappen, hoe worden beslissingen genomen, hoe los je een patstelling op. Veel ruzies ontstaan net omdat dat soort afspraken ontbreekt. Loopt het toch mis, lees dan hoe je omgaat met een conflict tussen vennoten.

Hoe kies je de juiste vorm?

De keuze hangt af van meerdere factoren samen: je activiteit, het aantal vennoten, je financieringsbehoefte, je verwachte omzet en je fiscale situatie. Een vennootschap kan fiscaal interessant zijn vanaf een bepaald inkomensniveau, maar brengt ook hogere oprichtings- en beheerkosten mee. De afweging tussen aansprakelijkheid en kostprijs is voor elke ondernemer anders.

Daarom werk je deze keuze het best uit met drie partijen. Je boekhouder maakt de fiscale en financiële afweging en helpt met het financieel plan. De notaris verlijdt de oprichtingsakte en de statuten. En een ondernemingsrechtadvocaat kijkt naar de juridische structuur, de statuten op maat en de aandeelhoudersovereenkomst, zeker als er meerdere vennoten of investeerders bij betrokken zijn.

Twijfel je nog tussen een eenmanszaak en een vennootschap, of welke vorm bij jouw plannen past? Laat je structuur nakijken voor je tekent. Vergelijk de specialisten in onze gids met advocaten ondernemingsrecht, of laat je gratis en vrijblijvend matchen met een ondernemingsrechtadvocaat die past bij jouw situatie.