Kort geding: snel een voorlopige uitspraak in spoedeisende zaken

Soms kan je niet wachten op een gewone rechtszaak die maanden of jaren duurt. Voor dringende situaties bestaat het kort geding: een spoedprocedure waarin de voorzitter van de rechtbank “bij voorraad” uitspraak doet in gevallen die hij spoedeisend acht (art. 584 Ger.W.). Hieronder lees je wanneer je een kort geding kan gebruiken, welke rechter bevoegd is en welke maatregelen mogelijk zijn.

Wat is een kort geding?

Art. 584 van het Gerechtelijk Wetboek vormt de basis: “De voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg doet, in gevallen die hij spoedeisend acht, bij voorraad uitspraak in alle zaken, behalve die welke de wet aan de rechterlijke macht onttrekt.”

“Bij voorraad” betekent voorlopig: de rechter neemt een snelle beslissing die de rechten vrijwaart, maar hij oordeelt niet definitief over de grond van de zaak. Die blijft voor een eventuele bodemprocedure.

Bron: art. 584 Gerechtelijk Wetboek.

De sleutelvoorwaarde: spoedeisendheid

Zonder hoogdringendheid geen kort geding. De urgentie moet reëel zijn: het gaat om situaties waarin een gewone, tragere procedure je onherstelbare schade zou berokkenen. De voorzitter beoordeelt zelf of de zaak spoedeisend genoeg is.

De zaak wordt bij de voorzitter aanhangig gemaakt in kort geding, of — in geval van volstrekte noodzakelijkheid — bij verzoekschrift (een nog snellere, soms eenzijdige weg).

Bron: art. 584 Gerechtelijk Wetboek.

Welke rechter is bevoegd?

In de regel is dat de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg. Maar ook:

• de voorzitter van de arbeidsrechtbank en de voorzitter van de ondernemingsrechtbank kunnen bij voorraad uitspraak doen in spoedeisende zaken binnen hun bevoegdheid;
• behoort de zaak tot de familierechtbank, dan kan de voorzitter enkel worden gevat bij volstrekte noodzakelijkheid.

Bron: art. 584 Gerechtelijk Wetboek.

Welke maatregelen kan de rechter bevelen?

De voorzitter beschikt over een ruim instrumentarium (art. 584 Ger.W.). Hij kan onder meer:

• sekwesters aanstellen (een goed onder gerechtelijk bewind plaatsen);
• vaststellingen of een deskundigenonderzoek bevelen, zelfs met raming van de schade en opsporing van de oorzaken;
• alle nodige maatregelen bevelen om de rechten te vrijwaren van wie de nodige voorzieningen niet zelf kan treffen;
• getuigen laten horen wanneer te vrezen valt dat een getuigenis later niet meer kan worden afgenomen.

Daarnaast voorziet de wet in specifieke bevoegdheden, bijvoorbeeld bij inbreuken op intellectuele-eigendomsrechten of bij de niet-consensuele verspreiding van beelden.

Bron: art. 584 Gerechtelijk Wetboek.

Voorlopig, maar wel afdwingbaar

Een beschikking in kort geding is voorlopig en bindt de bodemrechter niet. Toch is ze uitvoerbaar: je kan ze laten uitvoeren, desnoods met een dwangsom om de tegenpartij tot naleving te dwingen. Tegen de beschikking staat bovendien hoger beroep open.

Wanneer schakel je best een advocaat in?

Een kort geding is technisch en snel — professionele bijstand is vrijwel altijd aangewezen. Laat je bijstaan wanneer:

• je dringend een maatregel nodig hebt (stopzetting van werken, teruggave van een goed, toegang tot een kind, staking van een inbreuk);
• je moet inschatten of de spoedeisendheid voldoende is om ontvankelijk te zijn;
• je in kort geding wordt gedagvaard en je verweer moet voorbereiden;
• je een beschikking wil laten uitvoeren of er hoger beroep tegen wil instellen.

Heb je dringend een rechterlijke maatregel nodig? Beschrijf je situatie in enkele zinnen en laat je gratis en vrijblijvend matchen met een advocaat in jouw buurt. → Beschrijf je zaak

---

Aan deze algemene informatie kunnen geen rechten worden ontleend; ze vervangt geen juridisch advies over jouw concrete dossier. Het contacteren van een advocaat via dit platform doet geen advocaat-cliëntrelatie ontstaan.