De inbreng van schenkingen bij een erfenis: moet je een schenking verrekenen?

Als je tijdens het leven van de overledene een schenking hebt gekregen, moet je die in principe inbrengen bij de verdeling van de erfenis. Inbreng betekent dat de schenking wordt verrekend, zodat alle erfgenamen uiteindelijk gelijk worden behandeld (art. 4.72 BW). Die inbreng gebeurt in de regel in waarde (art. 4.73 BW) en is enkel verschuldigd aan je mede-erfgenamen (art. 4.88 BW). Werd de schenking uitdrukkelijk buiten erfdeel gedaan, dan geldt de inbrengplicht niet. Hieronder lees je hoe het precies werkt.

Moet ik een schenking inbrengen bij de erfenis?

In principe wel. De wet bepaalt dat iedere mede-erfgenaam in de boedel inbreng doet van de giften die hem gedaan zijn en van de sommen die hij schuldig is (art. 4.72 BW). De achterliggende gedachte is eenvoudig: een schenking tijdens het leven wordt vermoed een voorschot op de erfenis te zijn. Kreeg je al iets vooraf, dan moet dat verrekend worden zodat je broers, zussen of andere erfgenamen daar niet door benadeeld worden.

De inbrengplicht geldt niet als de schenking uitdrukkelijk met vrijstelling van inbreng (“buiten erfdeel”) werd gedaan — daarover verderop meer.

Bron: art. 4.72 BW.

Wat betekent inbreng van een schenking precies?

Inbreng is geen straf en meestal ook geen effectieve teruggave. Het is een verrekening. De waarde van wat je eerder kreeg, wordt fictief bij de nalatenschap opgeteld en vervolgens in mindering gebracht op jouw deel. Zo komt iedere erfgenaam, alles samengeteld, op een gelijk resultaat uit.

Een eenvoudig voorbeeld: een ouder laat 100 000 euro na en had eerder aan één van de twee kinderen 20 000 euro geschonken. Door de inbreng wordt gerekend alsof de nalatenschap 120 000 euro bedraagt. Elk kind heeft recht op 60 000 euro. Het begiftigde kind kreeg al 20 000 euro en ontvangt dus nog 40 000 euro uit de boedel; het andere kind ontvangt 60 000 euro. Zo worden beide kinderen gelijk behandeld.

Bron: art. 4.72 BW.

Wat is een schenking met vrijstelling van inbreng (buiten erfdeel)?

Een schenker kan een gift bewust bevoordelen door ze met vrijstelling van inbreng te doen, ook wel een schenking “buiten erfdeel” genoemd. In dat geval hoeft de begiftigde de schenking niet in te brengen: hij mag ze bovenop zijn gewone erfdeel houden. De schenker wil zo één erfgenaam extra begunstigen ten opzichte van de anderen.

Die vrijstelling geldt wel ten belope van het beschikbaar deel. De wet beschermt namelijk de reserve (het minimumaandeel) van bepaalde erfgenamen. Een schenking buiten erfdeel mag die reserve niet uithollen. Overschrijdt de gift het beschikbaar deel, dan kan er alsnog inkorting spelen om de reserve te herstellen — dat is iets anders dan inbreng (zie hieronder).

Gebeurt de inbreng in natura of in waarde?

In de regel in waarde. De verdeling van de nalatenschap gebeurt in principe in natura, waarbij men streeft naar gelijke kavels, maar de gelijkheid die men wil bereiken is een gelijkheid in waarde (art. 4.73 BW). Concreet betekent dit dat de begiftigde het geschonken goed — bijvoorbeeld een woning of een som geld — meestal niet moet teruggeven. Alleen de waarde ervan wordt in de verdeling verrekend.

Dat is belangrijk: je hoeft dus doorgaans niet te vrezen dat je een geschonken huis of een geërfd familiestuk fysiek moet afstaan. De rekening wordt vereffend in geld en in waarde, niet in natura.

Bron: art. 4.73 BW.

Aan wie is de inbreng verschuldigd?

Enkel aan je mede-erfgenamen. De inbreng is slechts verschuldigd in de nalatenschap van de schenker en enkel door een mede-erfgenaam aan zijn mede-erfgenamen (art. 4.88 BW). Twee gevolgen zijn belangrijk:

• Legatarissen (personen die iets krijgen via testament maar geen erfgenaam zijn) kunnen geen inbreng eisen.
• Ook de schuldeisers van de nalatenschap kunnen geen inbreng vorderen.

De inbrengregeling dient dus enkel om de gelijkheid tussen de erfgenamen onderling te bewaren, niet om derden te bevoordelen.

Bron: art. 4.88 BW.

Inbreng of inkorting: wat is het verschil?

Deze twee begrippen worden vaak verward, maar ze dienen een ander doel:

• Inbreng zorgt voor gelijkheid tussen de erfgenamen: wie eerder een gewone schenking kreeg, laat die verrekenen.
• Inkorting beschermt de reserve: als een schenking of legaat te groot is en het minimumaandeel van een reservataire erfgenaam aantast, kan die het teveel laten terugbrengen.

Een gift buiten erfdeel ontsnapt aan de inbreng, maar niet noodzakelijk aan de inkorting. Meer daarover lees je in ons artikel over de inkorting van giften.

Wanneer schakel je best een advocaat in?

Laat je bijstaan door een advocaat erfrecht wanneer:

• er discussie is over de waarde van een oude schenking of over het tijdstip waarop die geschat moet worden;
• niet duidelijk is of een schenking met of zonder vrijstelling van inbreng werd gedaan;
• een schenking buiten erfdeel de reserve van andere erfgenamen dreigt aan te tasten;
• de erfgenamen er onderling niet uit geraken en de verdeling vastloopt.

Twijfel je of je een schenking moet inbrengen? Beschrijf je situatie in enkele zinnen en laat je gratis en vrijblijvend matchen met een advocaat erfrecht in jouw buurt. → Beschrijf je zaak

---

Aan deze algemene informatie kunnen geen rechten worden ontleend; ze vervangt geen juridisch advies over jouw concrete dossier. Het contacteren van een advocaat via dit platform doet geen advocaat-cliëntrelatie ontstaan.