Aansprakelijkheid van de werkgever voor zijn werknemer: wanneer betaalt de baas de schade?

Ja, een werkgever is in principe aansprakelijk voor de schade die zijn werknemer aan derden veroorzaakt. De wet maakt de werkgever — juridisch de aansteller — foutloos aansprakelijk voor de schade die zijn werknemer — de aangestelde — veroorzaakt tijdens en naar aanleiding van de uitoefening van zijn functie (art. 6.14 BW). Het slachtoffer hoeft dus geen fout van de werkgever te bewijzen. De keerzijde: de werknemer zelf geniet een beperkte aansprakelijkheid en kan enkel bij bedrog, zware fout of een gewoonlijke lichte fout persoonlijk worden aangesproken. Hieronder leggen we het systeem uit.

Is de werkgever aansprakelijk voor fouten van zijn werknemer?

De basisregel is duidelijk: de aansteller is aansprakelijk voor de schade die zijn aangestelde aan derden veroorzaakt tijdens en naar aanleiding van de uitoefening van zijn functie, als gevolg van diens fout of een ander tot aansprakelijkheid leidend feit (art. 6.14 BW). In gewone taal: als een werknemer bij het uitvoeren van zijn job schade toebrengt aan iemand anders, kan het slachtoffer zich tot de werkgever wenden.

Dat is logisch: de werkgever kiest zijn personeel, geeft de instructies en haalt het economische voordeel uit hun werk. Het is dan ook billijk dat hij het risico van hun fouten draagt.

Bron: art. 6.14 BW.

Wat betekent “foutloze” aansprakelijkheid?

Het bijzondere aan deze regel is dat de werkgever aansprakelijk is zonder dat hij zelf een fout moet hebben gemaakt (art. 6.14 BW). Men spreekt daarom van een foutloze of objectieve aansprakelijkheid. De werkgever kan zich niet bevrijden door aan te tonen dat hij zijn werknemer goed heeft opgeleid of nauwgezet heeft gecontroleerd.

Er is wél steeds een fout (of ander aansprakelijkheidsfeit) van de werknemer nodig. Zonder onrechtmatige daad van de aangestelde is er geen aansprakelijkheid van de aansteller. De fout zit dus bij de werknemer; de aansprakelijkheid wordt bij de werkgever gelegd. Voor het slachtoffer is dat een groot voordeel: het moet enkel de fout van de werknemer aantonen, niet die van de werkgever, en kan zich richten tot een doorgaans solvabele tegenpartij.

Bron: art. 6.14 BW.

Wie is “aansteller” en wie is “aangestelde”?

De wet definieert de aansteller als de persoon die voor eigen rekening in feite gezag over en toezicht op het gedrag van een ander kan uitoefenen (art. 6.14 BW). Doorslaggevend is dus het feitelijke gezag, niet de precieze contractvorm. Meestal is de aansteller de werkgever en de aangestelde de werknemer, maar een formele arbeidsovereenkomst is niet strikt vereist — het volstaat dat iemand feitelijk gezag en toezicht kan uitoefenen.

Ook een publiekrechtelijke rechtspersoon — een overheid, gemeente of openbare instelling — is op dezelfde manier foutloos aansprakelijk voor de schade die haar personeelsleden in de uitoefening van hun functie veroorzaken (art. 6.14 BW).

Bron: art. 6.14 BW.

Wanneer geldt het: “tijdens en naar aanleiding van de functie”

De aansprakelijkheid van de aansteller is niet grenzeloos. Ze geldt enkel voor schade die de werknemer veroorzaakt tijdens en naar aanleiding van de uitoefening van zijn functie (art. 6.14 BW). Er moet dus een verband met het werk zijn.

• Een bezorger die tijdens een levering met de bestelwagen een geparkeerde auto raakt: tijdens en naar aanleiding van de functie — de werkgever is aansprakelijk.
• Een werknemer die na de werkuren, met zijn privéwagen en zonder enige band met het werk, een ongeval veroorzaakt: dat valt buiten de functie — de werknemer is dan zelf aansprakelijk volgens het gemene recht van de buitencontractuele aansprakelijkheid.

De grens tussen beide is niet altijd scherp. Een louter tijdsverband of een misbruik van de functie kan de aansprakelijkheid van de aansteller nog in stand houden, zolang er een voldoende band met de opgedragen taak bestaat.

Bron: art. 6.14 BW.

De keerzijde: de beperkte aansprakelijkheid van de werknemer

Betekent dit dat de werknemer nooit iets moet betalen? Niet helemaal, maar hij geniet wél een stevige bescherming. Volgens de Arbeidsovereenkomstenwet is een werknemer jegens zijn werkgever én jegens derden slechts aansprakelijk voor:

• zijn bedrog (opzettelijke fout);
• zijn zware fout;
• een lichte fout die bij hem eerder gewoonlijk dan toevallig voorkomt.

Voor een eenmalige, toevallige lichte fout kan een werknemer dus in principe niet persoonlijk worden aangesproken. Betaalt de werkgever (of zijn verzekeraar) de schade aan het slachtoffer, dan kan hij die achteraf enkel verhalen op de werknemer binnen deze strikte grenzen. Zo draagt de werknemer niet het volledige risico van kleine, menselijke vergissingen op de werkvloer.

Wanneer schakel je best een advocaat in?

Laat je bijstaan door een advocaat wanneer:

• je als slachtoffer schade leed door een werknemer en de werkgever de aansprakelijkheid betwist;
• je als werkgever wordt aangesproken en je je vraagt of de fout wel “tijdens en naar aanleiding van de functie” gebeurde;
• je als werknemer persoonlijk aansprakelijk wordt gesteld en je betwist dat het om bedrog, een zware fout of een gewoonlijke lichte fout gaat;
• er discussie is over wie precies de “aansteller” is (uitzendkracht, onderaannemer, feitelijk gezag).

Twijfel je wie moet opdraaien voor de schade van een werknemer? Beschrijf je situatie in enkele zinnen en laat je gratis en vrijblijvend matchen met een advocaat in jouw buurt. → Beschrijf je zaak

---

Aan deze algemene informatie kunnen geen rechten worden ontleend; ze vervangt geen juridisch advies over jouw concrete dossier. Het contacteren van een advocaat via dit platform doet geen advocaat-cliëntrelatie ontstaan.