Wat doet een strafpleiter en wanneer heb je er een nodig?

Een strafpleiter is een advocaat die gespecialiseerd is in strafrecht en je verdedigt zodra je verdacht of beschuldigd wordt van een misdrijf. Je hebt er een nodig vanaf het eerste contact met justitie: bij een verhoor, een arrestatie, een dagvaarding voor de politierechtbank of correctionele rechtbank, of wanneer je in voorlopige hechtenis dreigt te belanden. De strafpleiter adviseert je voor en tijdens je verhoor, voert je verdediging op de zitting en kan verzet of hoger beroep aantekenen. Hoe sneller je er een inschakelt, hoe sterker je positie.

In dit artikel lees je wat een strafpleiter precies doet, op welke momenten je er een nodig hebt, hoe het Salduz-recht werkt en wat je doet als je de advocaat niet kan betalen. Zoek je meteen een specialist, bekijk dan de advocaten strafrecht in onze gids.

Wat is een strafpleiter?

Een strafpleiter is gewoon een advocaat die zich heeft toegelegd op het strafrecht. Het is geen aparte beroepstitel, maar een specialisatie. Waar een algemeen advocaat van alles doet, behandelt een strafpleiter dag in dag uit strafzaken en kent hij de procedures, de rechtbanken en de gewoonten van het parket van binnen en van buiten.

Die ervaring telt. Het strafrecht draait om strikte regels, korte termijnen en hoge belangen, want een veroordeling kan leiden tot een boete, een rijverbod, een werkstraf of zelfs een gevangenisstraf. Een gespecialiseerde advocaat strafrecht weet welke argumenten wegen en welke procedurele fouten je verdediging kunnen versterken.

Wat doet een advocaat strafrecht concreet?

De taak van een strafpleiter begint lang voor de eigenlijke zitting. Concreet doet een advocaat strafrecht onder meer het volgende:

• Advies voor en tijdens het verhoor. Hij legt uit wat je rechten zijn, of je mag zwijgen en hoe je best antwoordt.
• Inzage en analyse van het dossier. De advocaat bestudeert het strafdossier en zoekt naar zwakke punten in de bewijslast of fouten in het onderzoek.
• Verdediging ter zitting. Voor de politierechtbank of de correctionele rechtbank voert hij het woord, weerlegt hij de aanklacht en pleit hij voor vrijspraak of strafvermindering.
• Strafvermindering en alternatieven. Waar een veroordeling moeilijk te vermijden is, pleit de strafpleiter voor een mildere straf, uitstel of een alternatieve maatregel.
• Rechtsmiddelen. Ben je het niet eens met het vonnis, dan kan de advocaat verzet aantekenen of in hoger beroep gaan binnen de wettelijke termijn.

Wanneer heb je een strafpleiter nodig?

Je hebt een strafpleiter nodig zodra justitie je in het vizier neemt. Wacht niet tot de zitting, want je verdediging begint veel vroeger. Dit zijn de momenten waarop je best meteen belt:

• Bij een oproeping voor verhoor. Ook als getuige of als je denkt niets fout te hebben gedaan, is advies vooraf waardevol.
• Bij een arrestatie. Word je opgepakt, dan heb je recht op bijstand. Maak daar gebruik van.
• Bij een dagvaarding. Krijg je een dagvaarding voor de politierechtbank of de correctionele rechtbank, dan moet je je verdediging voorbereiden.
• Bij voorlopige hechtenis. Dreigt de onderzoeksrechter je aan te houden, dan is bijstand van een advocaat cruciaal voor je verschijning voor de raadkamer.

In al deze situaties geldt dezelfde regel: hoe vroeger je een advocaat raadpleegt, hoe meer ruimte er is om je verdediging op te bouwen.

Wat is het Salduz-recht bij een verhoor?

Het Salduz-recht is een van de belangrijkste rechten in een strafzaak. Het houdt in dat je in België recht hebt op bijstand van een advocaat bij je verhoor. Concreet betekent dat twee dingen: je hebt recht op een vertrouwelijk gesprek met een advocaat vóór de ondervraging begint, en je hebt recht op de aanwezigheid van die advocaat tijdens het verhoor zelf.

Dat recht is er niet voor niets. Wat je tijdens een verhoor zegt, komt in het dossier en kan later tegen je gebruikt worden. Een advocaat helpt je inschatten wanneer je best spreekt en wanneer je beter zwijgt, en bewaakt dat het verhoor correct verloopt. Maak dus altijd gebruik van je Salduz-recht, ook als je denkt dat het wel los zal lopen.

Slachtoffer of beschuldigde: wat is het verschil?

In een strafzaak staan twee posities tegenover elkaar. De beschuldigde of verdachte is degene die vervolgd wordt en zich moet verdedigen tegen de aanklacht. Het slachtoffer is degene die schade heeft geleden door het misdrijf.

Als slachtoffer kan je je burgerlijke partij stellen. Daarmee vraag je niet alleen dat de dader gestraft wordt, maar ook dat je een schadevergoeding krijgt voor wat je is aangedaan. Een strafpleiter kan beide kanten bijstaan, de verdediging of de burgerlijke partij, al kan dezelfde advocaat uiteraard nooit beide partijen in eenzelfde dossier verdedigen. Weet je niet zeker welke rol jij hebt, leg je situatie dan voor aan een advocaat strafrecht die je gericht kan adviseren.

Pro deo: een strafpleiter als je het niet kan betalen

Een goede verdediging mag niet afhangen van je portemonnee. Ligt je inkomen onder bepaalde grenzen, dan heb je recht op juridische tweedelijnsbijstand, beter bekend als een pro-deoadvocaat. De staat vergoedt de advocaat dan volledig of gedeeltelijk, zodat ook wie het krap heeft een strafpleiter naast zich heeft staan.

Je vraagt dit aan bij het Bureau voor Juridische Bijstand of rechtstreeks bij een advocaat die pro deo werkt. Veel strafpleiters doen dat. Lees op onze pagina over de pro-deoadvocaat wanneer je in aanmerking komt en hoe je het regelt.

Waarom snel een advocaat inschakelen belangrijk is

In het strafrecht telt elke dag. Termijnen om verzet of hoger beroep aan te tekenen zijn kort en onverbiddelijk. Een verklaring die je zonder advies aflegt, blijft in het dossier staan. En hoe vroeger je advocaat het dossier kent, hoe meer hij kan doen om je positie te verstevigen. Wachten kost je opties, snel handelen geeft je er.

Sta je voor een verhoor, een dagvaarding of een arrestatie, stel het dan niet uit. Vergelijk de specialisten in onze gids of laat je gratis matchen met een strafrechtadvocaat die past bij jouw zaak, zodat je niet alleen voor de rechter hoeft te staan.