Wat is het verschil tussen uitwissing en eerherstel?

Uitwissing gebeurt automatisch en geldt voor lichte veroordelingen tot politiestraffen, na het verstrijken van een wettelijke termijn. Eerherstel moet je zelf aanvragen bij de rechtbank en geldt voor zwaardere correctionele en criminele veroordelingen die niet vanzelf van je strafblad verdwijnen.

Verdwijnt een strafblad automatisch?

Enkel veroordelingen tot politiestraffen worden in principe automatisch uitgewist na de wettelijke termijn. Veroordelingen tot zwaardere straffen blijven op je uittreksel staan zolang je geen eerherstel hebt verkregen via de kamer van inbeschuldigingstelling.

Hoe lang duurt het voor een veroordeling van mijn strafblad verdwijnt?

De termijn hangt af van de zwaarte van de straf. Voor automatische uitwissing van politiestraffen geldt een vaste wettelijke termijn na de uitspraak. Voor eerherstel geldt een proeftijd die langer oploopt naarmate de straf zwaarder is. De exacte termijn in jouw dossier bepaalt de wet.

Bij wie vraag ik eerherstel aan?

Je dient een verzoek tot eerherstel in bij de procureur des Konings, waarna de kamer van inbeschuldigingstelling bij het hof van beroep oordeelt. Een advocaat strafrecht kan het verzoek voorbereiden en je dossier stofferen.

Moet ik de geldboetes en schadevergoeding betaald hebben?

Ja. Voor eerherstel moet je in principe je straf hebben ondergaan en de geldboetes, gerechtskosten en de schadevergoeding aan slachtoffers hebben betaald of geregeld. Wie nog openstaande verplichtingen heeft, komt doorgaans niet in aanmerking.

Strafblad laten verwijderen: uitwissing en eerherstel in België

Een strafblad uitwissen gebeurt in België op twee manieren. Lichte veroordelingen tot politiestraffen worden automatisch uitgewist na een wettelijke termijn, zonder dat je iets hoeft te doen. Zwaardere straffen (correctionele en criminele) verdwijnen niet vanzelf: daarvoor moet je eerherstel aanvragen bij de kamer van inbeschuldigingstelling, na een proeftijd. De exacte termijnen hangen af van de zwaarte van de straf en worden door de wet bepaald.

In dit artikel lees je hoe de automatische uitwissing werkt, hoe de procedure voor eerherstel verloopt, welke wachttermijnen en proeftijd gelden, en wanneer je best een advocaat inschakelt.

Wat staat er op mijn strafblad?

Het strafblad is de officiële registratie van je veroordelingen in het Centraal Strafregister. Wat anderen ervan te zien krijgen, hangt af van het type uittreksel (het vroegere bewijs van goed gedrag en zeden). Werkgevers en instanties vragen vaak zo’n uittreksel op, bijvoorbeeld bij een sollicitatie of een vergunning.

Niet elke veroordeling blijft even lang zichtbaar. De wet maakt een onderscheid tussen straffen die vanzelf verdwijnen en straffen waarvoor je actief eerherstel moet vragen. Dat onderscheid bepaalt welke weg jij moet volgen.

Welke veroordelingen worden automatisch uitgewist?

Veroordelingen tot louter politiestraffen (de lichtste categorie, zoals beperkte geldboetes of korte gevangenisstraffen) worden in principe automatisch uitgewist na het verstrijken van een wettelijke termijn die ingaat vanaf de definitieve uitspraak. Je hoeft daarvoor geen verzoek in te dienen en geen rechter te overtuigen.

Belangrijk: deze automatische uitwissing geldt niet voor correctionele of criminele straffen. Een correctionele veroordeling, ook al lijkt ze niet zwaar, blijft op je register staan tot je eerherstel verkrijgt. Twijfel je in welke categorie jouw veroordeling valt, laat dat dan nakijken door een advocaat strafrecht, want de juiste kwalificatie bepaalt of je iets moet ondernemen.

Wat is eerherstel en wanneer heb ik het nodig?

Eerherstel is de gerechtelijke procedure waarmee je zwaardere veroordelingen van je strafblad laat verwijderen. Het herstelt je in je rechten en doet de vermelding op het gewone uittreksel verdwijnen. Je hebt eerherstel nodig zodra het gaat om correctionele of criminele straffen, omdat die niet onder de automatische uitwissing vallen.

Om in aanmerking te komen, moet je in principe aan enkele basisvoorwaarden voldoen:

Je hebt de straf ondergaan (de gevangenisstraf uitgezeten of de proeftijd doorlopen).
Je hebt de geldboetes, gerechtskosten en schadevergoeding aan eventuele slachtoffers betaald of geregeld.
Je hebt de wettelijke proeftijd doorlopen zonder nieuwe veroordeling.

Of je effectief eerherstel krijgt, beoordeelt de rechtbank op basis van je gedrag en je situatie. Het is geen automatisme.

Hoe lang is de proeftijd en de wachttermijn?

De proeftijd start in principe nadat je je straf hebt ondergaan en loopt langer op naarmate de straf zwaarder was. Voor lichtere correctionele veroordelingen geldt een kortere termijn dan voor zware criminele straffen. Bij herhaling (recidive) kan de termijn bovendien verlengen.

De exacte duur in jouw dossier kunnen we hier niet voorrekenen, omdat ze door de wet wordt vastgelegd en afhangt van de precieze straf, de eventuele herhaling en de datum waarop de proeftijd ingaat. Vraag deze termijn na bij een advocaat of laat je dossier nakijken voordat je een verzoek indient, zodat je niet te vroeg een aanvraag start die wordt afgewezen.

Hoe verloopt de procedure voor eerherstel?

De aanvraag tot eerherstel verloopt via een vaste route:

Verzoek bij de procureur des Konings. Je dient een gemotiveerd verzoek in bij de procureur van de plaats waar je woont. Je voegt de stukken toe die aantonen dat je aan de voorwaarden voldoet (betalingsbewijzen, een overzicht van je situatie).
Onderzoek door het parket. De procureur verzamelt informatie over je gedrag, je betalingen en eventuele nieuwe feiten, en stelt een advies op.
Beslissing door de kamer van inbeschuldigingstelling. Dit is de onderzoeksrechtbank bij het hof van beroep. Zij beoordeelt het dossier en spreekt zich uit over het eerherstel.
Gevolg. Wordt het eerherstel toegekend, dan verdwijnt de veroordeling van het gewone uittreksel en word je hersteld in je rechten.

Een afwijzing kan je niet onbeperkt herhalen: na een weigering geldt doorgaans een wachttijd voor een nieuwe poging. Daarom loont het om je dossier vooraf goed op te bouwen.

Heb ik een advocaat nodig voor eerherstel?

Een advocaat is niet in alle gevallen wettelijk verplicht, maar voor eerherstel is begeleiding sterk aan te raden. De procedure vraagt een correct gemotiveerd verzoek, de juiste bewijsstukken en een goede inschatting van het juiste moment. Een specialist strafrecht weet of je al aan de proeftijd voldoet en hoe je je verzoek het sterkst maakt.

Wie een goedkopere oplossing zoekt en onder bepaalde inkomensgrenzen valt, kan mogelijk een beroep doen op juridische tweedelijnsbijstand (pro deo). Vraag dit na bij het Bureau voor Juridische Bijstand of rechtstreeks bij een advocaat.

Wil je weten of jouw veroordeling automatisch wordt uitgewist of dat je eerherstel moet aanvragen? Vergelijk de specialisten in onze advocaten strafrecht gids, of laat je gratis en vrijblijvend matchen met een advocaat die jouw dossier kan beoordelen.