Wie kan financiële hulp van de Commissie krijgen?

Slachtoffers van een opzettelijke gewelddaad in België, en hun nabestaanden, kunnen een aanvraag indienen. Het gaat om mensen die ernstige lichamelijke of psychische schade leden en die hun schade niet (volledig) vergoed krijgen omdat de dader onbekend, niet vervolgbaar of insolvabel is. De Commissie beoordeelt elke aanvraag op basis van het concrete dossier.

Wat als de dader onbekend of insolvabel is?

Net dan is de Commissie bedoeld. De hulp werkt als vangnet wanneer je je schade niet op de dader kan verhalen, bijvoorbeeld omdat hij nooit geïdentificeerd werd, overleden is of geen geld heeft. Je moet wel kunnen aantonen dat je redelijke stappen ondernam om vergoeding te bekomen, zoals het stellen van een burgerlijke partij.

Binnen welke termijn moet ik mijn aanvraag indienen?

Er gelden strikte termijnen, gekoppeld aan de gerechtelijke procedure of de beslissing in je zaak. Wie te laat is, riskeert dat zijn aanvraag onontvankelijk wordt verklaard. Omdat de exacte termijn van je situatie afhangt, vraag je dit best na bij de Commissie zelf of bij een advocaat strafrecht.

Hoeveel bedraagt de financiële hulp?

Er bestaat geen vast bedrag. De Commissie bepaalt de hulp per dossier, op basis van de bewezen schade en binnen wettelijke grenzen. Het gaat om een hulp, niet om een volledige schadevergoeding zoals een rechtbank die zou toekennen. Hou bewijsstukken van je schade en kosten zorgvuldig bij.

Heb ik een advocaat nodig voor de aanvraag?

Een advocaat is niet wettelijk verplicht, maar wel sterk aan te raden. De procedure is formeel, de termijnen zijn strikt en je dossier moet je schade goed onderbouwen. Een advocaat strafrecht helpt je de aanvraag correct samenstellen en verhoogt de kans op een gunstige beslissing.

Geen verhaal op de dader? Financiële hulp voor slachtoffers

Ben je slachtoffer van een opzettelijke gewelddaad en kan je je schade niet op de dader verhalen? Dan kan je financiële hulp van de staat aanvragen bij de Commissie voor financiële hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden. Die hulp is bedoeld als vangnet wanneer de dader onbekend, niet vervolgbaar of insolvabel is. Je dient zelf een aanvraag in, binnen strikte termijnen, en de Commissie bepaalt het bedrag op basis van je dossier.

In dit artikel lees je wanneer je in aanmerking komt, welke voorwaarden gelden, welke termijnen je moet respecteren en hoe de aanvraagprocedure verloopt.

Wat is de Commissie voor financiële hulp aan slachtoffers?

De Commissie is een officieel orgaan dat tussenkomt wanneer slachtoffers van geweld nergens anders terechtkunnen voor vergoeding. De staat neemt dan een deel van de schade op zich, niet omdat hij aansprakelijk is, maar uit solidariteit met slachtoffers.

Belangrijk: dit is een hulp, geen volledige schadevergoeding. Een strafrechter kan de dader veroordelen om je integraal te vergoeden. De Commissie kent een bedrag toe binnen wettelijke grenzen en op basis van de schade die je bewijst. Het doel is je financieel niet in de kou te laten staan wanneer de gewone weg geen resultaat oplevert.

Wanneer kan je financiële hulp krijgen?

Je komt in beeld wanneer je je schade niet (volledig) vergoed krijgt langs de normale weg. Dat is typisch het geval als:

de dader onbekend is gebleven, bijvoorbeeld na een overval door iemand die nooit geïdentificeerd werd;
de dader wel gekend is maar niet vervolgbaar, bijvoorbeeld omdat hij overleden is;
de dader insolvabel is en dus geen geld heeft om je te betalen, ook al werd hij veroordeeld.

In al die situaties heeft een vonnis dat de dader veroordeelt weinig praktische waarde: er valt niets te halen. Net daarvoor bestaat de tussenkomst rond een insolvabele dader.

Aan welke voorwaarden moet je voldoen?

De Commissie hanteert een aantal kernvoorwaarden. De belangrijkste:

Je bent slachtoffer van een opzettelijke gewelddaad, of nabestaande van een slachtoffer. Schade door een louter ongeval of door nalatigheid valt er in principe buiten.
Je leed ernstige lichamelijke of psychische schade.
De feiten hebben in de regel een band met België.
Je hebt redelijke stappen gezet om vergoeding van de dader te bekomen, bijvoorbeeld door je burgerlijke partij te stellen in de strafprocedure.
Je schade is niet of onvoldoende gedekt door een andere bron, zoals een verzekering.

Of je concreet in aanmerking komt, hangt af van de feiten van je dossier. De juiste inschatting maak je het best samen met een advocaat die ervaring heeft met slachtofferdossiers.

Welke termijnen moet je respecteren?

Termijnen zijn cruciaal. Wie te laat een aanvraag indient, riskeert dat de Commissie het dossier onontvankelijk verklaart, ongeacht hoe sterk het inhoudelijk is.

De termijn hangt samen met de stand van je zaak: of er een gerechtelijk onderzoek loopt, of er al een definitieve beslissing is, of de dader geïdentificeerd is. Omdat die termijnen verschillen naargelang je situatie en omdat ze fataal kunnen zijn, wacht je beter niet af. Vraag de exacte termijn na bij de Commissie of laat je begeleiden door een advocaat, zodat je geen rechten verliest.

Hoe verloopt de aanvraagprocedure?

De procedure is schriftelijk en formeel. In grote lijnen verloopt ze zo:

Verzamel je dossier. Denk aan de klacht of het proces-verbaal, bewijs dat je je burgerlijke partij stelde, medische attesten, facturen en bewijzen van je schade en kosten.
Dien je aanvraag in bij de Commissie met het voorziene formulier en de bijlagen. Een volledig en goed onderbouwd dossier vergroot je kansen.
De Commissie onderzoekt je aanvraag, vraagt eventueel bijkomende stukken op en beoordeelt of je aan de voorwaarden voldoet.
De Commissie beslist over de toekenning en het bedrag van de hulp. Dat bedrag wordt per dossier bepaald, binnen de wettelijke grenzen.

In dringende gevallen, bijvoorbeeld bij acute medische kosten, bestaat er soms ruimte voor een tussenkomst voordat de zaak helemaal is afgerond. Of dat in jouw geval kan, bekijk je het best met een raadsman.

Heb je een advocaat nodig?

Een advocaat is voor deze procedure niet wettelijk verplicht. Toch is begeleiding sterk aan te raden. De termijnen zijn strikt, het dossier moet je schade onderbouwen en een onvolledige aanvraag kost je kostbare tijd of zelfs je recht op hulp.

Een advocaat strafrecht helpt je inschatten of je in aanmerking komt, stelt de aanvraag correct samen en bewaakt de termijnen. Veel slachtoffers combineren dit met hun burgerlijkepartijstelling in de strafzaak.

Sta je er als slachtoffer financieel alleen voor omdat er geen verhaal is op de dader? Laat je niet ontmoedigen door de procedure. Vergelijk gerust de specialisten in onze gids of laat je gratis matchen met een advocaat die jouw situatie kent, zodat je sterk staat in je aanvraag bij de Commissie.