Wat is het verschil tussen een Benelux-merk en een Uniemerk?

Een Benelux-merk beschermt je teken in België, Nederland en Luxemburg en deponeer je bij het BOIP. Een Uniemerk geldt in alle lidstaten van de Europese Unie en vraag je aan bij het EUIPO. Wil je enkel in de Benelux actief zijn, dan volstaat een Benelux-merk. Wil je breder uitbreiden, dan is een Uniemerk vaak voordeliger dan losse nationale merken.

Hoelang is een gedeponeerd merk geldig?

Een merkregistratie geldt tien jaar vanaf de datum van het depot. Je kunt ze daarna telkens met tien jaar verlengen, zonder beperking in de tijd, zolang je tijdig de verlenging aanvraagt en de taks betaalt. Een merk kan dus in principe eeuwig blijven bestaan.

Wat is een beschikbaarheidsonderzoek?

Een beschikbaarheidsonderzoek controleert of er al oudere, gelijkende merken bestaan voor dezelfde of soortgelijke producten of diensten. Dat onderzoek doe je best voor je deponeert, want het BOIP en het EUIPO toetsen niet zelf op oudere merken. Zo vermijd je een oppositie of een latere nietigverklaring.

Wat kan ik doen bij namaak of inbreuk op mijn merk?

Als merkhouder kun je optreden tegen wie zonder toestemming een identiek of verwarrend gelijkend teken gebruikt. Vaak start je met een ingebrekestelling, gevolgd door een procedure voor de rechtbank waarin je staking, schadevergoeding of beslag kunt vorderen. Een advocaat intellectuele eigendom begeleidt je in die stappen.

Een merk beschermen en deponeren in België

Q: Moet ik mijn merk laten registreren of volstaat gebruik?

Gebruik alleen geeft je in het Benelux-merkenrecht nauwelijks bescherming. Pas met een registratie krijg je een exclusief recht waarmee je anderen kunt verbieden een gelijkaardig teken te gebruiken. Wie niet registreert, riskeert dat een concurrent het merk wel deponeert.

Een merk deponeren doe je voor de Benelux bij het BOIP (Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom), voor de hele Europese Unie bij het EUIPO, en internationaal via de WIPO. Pas na registratie krijg je een exclusief recht waarmee je anderen kunt verbieden je naam of logo te gebruiken. Doe altijd eerst een beschikbaarheidsonderzoek, kies de juiste klassen volgens de Nice-classificatie, en weet dat de bescherming tien jaar duurt en telkens verlengbaar is.

In dit artikel lees je wat een merk precies is, waarom je het registreert, waar en hoe je deponeert, aan welke voorwaarden je teken moet voldoen, en wat je doet bij inbreuk. Zoek je meteen begeleiding, bekijk dan de advocaten intellectuele eigendom in onze gids.

Wat is een merk precies?

Een merk is een teken dat de producten of diensten van jouw onderneming onderscheidt van die van anderen. Dat kan een naam zijn, een logo, een slogan, een kleur of zelfs een vorm. De kern is het onderscheidend vermogen: klanten moeten aan het teken kunnen herkennen dat een product van jou komt.

Een merk is iets anders dan een handelsnaam of een domeinnaam. Het beschermt specifiek de commerciële herkenbaarheid van wat je verkoopt of aanbiedt. Het merkenrecht regelt hoe je dat teken kunt vastleggen en verdedigen.

Waarom een merk registreren?

Zonder registratie heb je in de Benelux nauwelijks bescherming. Je kunt een naam wel gebruiken, maar je hebt geen exclusief recht om anderen te beletten hetzelfde te doen. Registreer je het merk niet, dan riskeer je dat een concurrent jouw naam deponeert en jou het gebruik ervan verbiedt.

Met een registratie krijg je een exclusief recht voor de producten en diensten die je opgeeft. Daarmee kun je optreden tegen wie een identiek of verwarrend gelijkend teken gebruikt. Een geregistreerd merk is bovendien een waardevol bedrijfsmiddel dat je kunt verkopen, in licentie geven of als zekerheid inbrengen.

Waar deponeer je je merk?

Welk bureau je kiest, hangt af van het gebied waar je bescherming wilt:

Benelux-merk via het BOIP. Dit beschermt je merk in België, Nederland en Luxemburg. Voor wie enkel op de Belgische of Benelux-markt actief is, is dit de logische keuze. Een aparte Belgische merkregistratie bestaat niet meer.
Uniemerk via het EUIPO. Met één aanvraag bij het EUIPO (Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie) bescherm je je merk in alle EU-lidstaten tegelijk. Handig als je internationaal binnen Europa wilt groeien.
Internationaal merk via de WIPO. Via het systeem van Madrid bij de WIPO breid je een bestaand merk uit naar landen buiten de EU. Je bouwt voort op een basisregistratie, bijvoorbeeld je Benelux-merk of Uniemerk.

Voor de exacte taksen en tarieven verwijs je best naar de officiële sites van het BOIP en het EUIPO, want die wijzigen geregeld.

Aan welke voorwaarden moet je merk voldoen?

Niet elk teken kan een merk worden. De drie belangrijkste voorwaarden:

Onderscheidend vermogen. Het teken moet je producten of diensten kunnen onderscheiden. Een te algemeen of louter lovend woord wordt geweigerd.
Niet beschrijvend. Je kunt geen merk krijgen op een woord dat enkel de soort, kwaliteit of bestemming beschrijft. “Vers brood” voor een bakker is bijvoorbeeld te beschrijvend.
Beschikbaar. Het teken mag niet conflicteren met een ouder merk voor dezelfde of soortgelijke producten. Bestaat er al een gelijkend merk, dan riskeer je een oppositie.

Daarnaast mag een merk niet misleidend zijn of in strijd met de openbare orde.

Het belang van een beschikbaarheidsonderzoek

Het BOIP en het EUIPO controleren bij je depot niet of er al oudere, gelijkende merken bestaan. Ze toetsen enkel of je teken op zich registreerbaar is. Het is dus aan jou om vooraf te checken of de weg vrij is.

Een beschikbaarheidsonderzoek brengt bestaande merken in kaart die op het jouwe lijken. Sla je deze stap over, dan loop je twee risico’s: een houder van een ouder merk kan oppositie voeren tijdens de procedure, of je registratie kan achteraf nietig worden verklaard. Beide kosten je tijd, geld en mogelijk je merknaam. Een advocaat of merkengemachtigde voert zo’n onderzoek grondig uit en schat het conflictrisico in.

De procedure en de Nice-klassen

Bij het deponeren geef je op voor welke producten en diensten je merk geldt. Die zijn ingedeeld volgens de Nice-classificatie, een internationaal systeem met 45 klassen. De klassen 1 tot 34 slaan op producten, de klassen 35 tot 45 op diensten.

Je bescherming reikt enkel zover als de klassen die je kiest. Kies je te eng, dan dek je je activiteit onvoldoende. Kies je te breed, dan betaal je voor klassen die je niet gebruikt en stel je je merk bloot aan verval wegens niet-gebruik. Na het depot volgt een onderzoek door het bureau en een publicatieperiode waarin derden oppositie kunnen voeren. Verloopt alles vlot, dan wordt je merk ingeschreven.

Hoelang duurt de bescherming?

Een merkregistratie geldt tien jaar vanaf de depotdatum. Daarna kun je ze telkens met tien jaar verlengen, zonder einddatum, zolang je op tijd verlengt en de taks betaalt. Een merk kan zo decennialang of zelfs onbeperkt blijven bestaan, op voorwaarde dat je het ook effectief gebruikt.

Oppositie, namaak en inbreuk

Tijdens de publicatieperiode kan de houder van een ouder merk oppositie voeren tegen jouw aanvraag. Omgekeerd kun je zelf oppositie voeren tegen een jonger merk dat te dicht bij het jouwe komt.

Wordt je merk na registratie gekopieerd, dan spreken we van namaak of inbreuk. Als merkhouder kun je optreden tegen wie zonder toestemming een identiek of verwarrend gelijkend teken gebruikt. Doorgaans start je met een ingebrekestelling. Helpt dat niet, dan volgt een procedure voor de rechtbank, waar je een stakingsbevel, schadevergoeding of een beslag inzake namaak kunt vorderen. Het merkenrecht overlapt soms met andere domeinen, zoals het auteursrecht in België wanneer ook een creatief ontwerp beschermd is.

De rol van een advocaat of gemachtigde

Een merk deponeren kan in principe zelf, maar de keuzes errond zijn delicaat. Een advocaat intellectuele eigendom of een merkengemachtigde helpt je bij het beschikbaarheidsonderzoek, de juiste keuze van klassen, het opstellen van een sterke aanvraag en het voeren of weerleggen van oppositie. Bij een inbreuk verdedigt hij of zij je rechten voor de rechtbank.

Wil je je merk goed beschermd zien van bij de start? Vergelijk de advocaten intellectuele eigendom in onze gids of laat je gratis en vrijblijvend matchen met een specialist die past bij jouw dossier.