Wat betekent kwijtschelding van restschulden na faillissement?

Het betekent dat een gefailleerde natuurlijke persoon na de afsluiting van het faillissement niet langer aangesproken kan worden voor de schulden die onbetaald bleven. Je krijgt zo een schone lei en kunt opnieuw beginnen zonder die oude schuldenlast. De kwijtschelding geldt voor de restschulden, dus wat na de vereffening nog openstaat.

Binnen welke termijn moet ik kwijtschelding van restschulden vragen?

In principe dien je het verzoek in binnen drie maanden na de bekendmaking van het faillissementsvonnis in het Belgisch Staatsblad. Wie die termijn mist, riskeert het recht op kwijtschelding te verliezen. De exacte beoordeling gebeurt door de insolventierechtbank, dus laat je tijdig bijstaan.

Worden onderhoudsgeld en boetes ook kwijtgescholden?

Niet alles wordt kwijtgescholden. Bepaalde schulden blijven na het faillissement bestaan, zoals onderhoudsgelden en schulden uit een misdrijf. Of een specifieke schuld onder de kwijtschelding valt, hangt af van de aard ervan en van de beoordeling door de rechtbank. Vraag dit concreet na bij een advocaat.

Kwijtschelding van restschulden na faillissement: hoe vraag je het?

Q: Wie kan kwijtschelding van restschulden krijgen?

Alleen een natuurlijke persoon kan kwijtschelding krijgen, bijvoorbeeld een zelfstandige, een eenmanszaak of een bestuurder die persoonlijk borg stond. Een vennootschap met rechtspersoonlijkheid wordt na faillissement ontbonden en valt buiten dit systeem. De kwijtschelding moet je actief aanvragen, ze gebeurt niet automatisch.

Q: Wanneer weigert de rechtbank de kwijtschelding?

De rechtbank kan de kwijtschelding geheel of gedeeltelijk weigeren wanneer de gefailleerde kennelijk grove fouten heeft begaan die tot het faillissement hebben bijgedragen, zoals fraude, het wegmaken van activa of zwaar wanbeheer. Schuldeisers en het openbaar ministerie kunnen daartoe een verzoek indienen. De rechter oordeelt op basis van het concrete dossier.

Een gefailleerde natuurlijke persoon vraagt kwijtschelding van de restschulden via een uitdrukkelijk verzoek aan de insolventierechtbank, op grond van Boek XX van het Wetboek van economische recht (WER). Je dient dat verzoek in principe in binnen drie maanden na de bekendmaking van het faillissement. Wordt het toegekend, dan blijven de schulden die na de vereffening openstaan niet langer op je drukken: je krijgt een schone lei. De rechtbank kan de kwijtschelding wel weigeren bij kennelijk grove fouten.

In dit artikel lees je wie kwijtschelding kan krijgen, hoe en wanneer je ze aanvraagt, welke schulden eronder vallen, en in welke gevallen de rechtbank ze geheel of gedeeltelijk weigert. Zoek je meteen begeleiding, bekijk dan onze advocaten insolventie en incasso.

Wat is kwijtschelding van restschulden?

Wanneer een onderneming failliet gaat, worden de activa te gelde gemaakt en verdeeld onder de schuldeisers. Vaak volstaat die opbrengst niet om alle schulden te dekken. Wat overblijft, zijn de restschulden.

Voor een natuurlijke persoon (een zelfstandige, een eenmanszaak of een bestuurder die persoonlijk verbonden was) zou dat betekenen dat hij na het faillissement nog jaren wordt achtervolgd door oude schulden. Boek XX WER voorziet daarom in een mechanisme van kwijtschelding: de rechtbank kan beslissen dat de gefailleerde voor die restschulden niet langer kan worden aangesproken.

Het doel is een tweede kans. De ondernemer die te goeder trouw failliet ging, kan opnieuw starten zonder een verlammende schuldenlast.

Wie kan kwijtschelding van restschulden krijgen?

De kwijtschelding is voorbehouden aan de natuurlijke persoon die als onderneming failliet werd verklaard. Denk aan:

een zelfstandige in hoofd- of bijberoep,
een uitbater van een eenmanszaak,
een vrije beroeper die onder Boek XX valt.

Een vennootschap met rechtspersoonlijkheid (bvba, bv, nv) valt buiten dit systeem. Zo’n vennootschap wordt na het faillissement ontbonden en houdt op te bestaan, waardoor de vraag naar kwijtschelding zich niet op dezelfde manier stelt. Wel kan een bestuurder die zich persoonlijk borg stelde, als natuurlijke persoon mee in de problemen komen. Of borgen mee bevrijd worden, hangt af van hun situatie en wordt apart beoordeeld.

Hoe vraag je schuldkwijtschelding na faillissement aan?

De schuldkwijtschelding na faillissement gebeurt niet automatisch. Je moet ze actief vragen via een verzoekschrift dat je neerlegt in het insolventieregister (het Centraal Register Solvabiliteit, RegSol).

De grote lijnen van de procedure:

Indienen. De gefailleerde dient het verzoek tot kwijtschelding in bij de insolventierechtbank, in principe via RegSol.
Beoordeling. De rechtbank bekijkt het dossier. Schuldeisers en het openbaar ministerie kunnen bezwaar maken of een weigering vragen.
Beslissing. De rechter spreekt zich uit over een volledige, gedeeltelijke of geweigerde kwijtschelding.

Omdat de regels rond vorm en termijn streng zijn, laat je dit verzoek het best opstellen door een specialist. Een advocaat insolventierecht zorgt dat je dossier volledig en tijdig is.

Binnen welke termijn moet je het verzoek indienen?

Dit is het meest kritieke punt. Je vraagt de kwijtschelding in principe binnen drie maanden na de bekendmaking van het faillissementsvonnis in het Belgisch Staatsblad.

Wie die termijn laat verstrijken, riskeert het recht op kwijtschelding te verliezen. Stel het dus niet uit. De exacte berekening van de termijn en de gevolgen van een laattijdig verzoek hangen af van je concrete dossier en worden door de rechtbank beoordeeld. Net daarom is het verstandig om al snel na de faillietverklaring juridisch advies in te winnen, en niet te wachten tot het faillissement afgesloten is.

Welke schulden worden wel en niet kwijtgescholden?

De kwijtschelding viseert de restschulden van de onderneming, dus wat na de vereffening van de boedel onbetaald blijft. Maar niet alles valt eronder.

Bepaalde schulden blijven bestaan, zoals:

onderhoudsgelden die je verschuldigd bent,
schulden die voortvloeien uit de verplichting schade te herstellen die uit een misdrijf voortkomt.

Of een specifieke schuld onder de kwijtschelding valt, hangt af van de aard ervan en van de beoordeling door de rechtbank. Twijfel je over een concrete schuld (een belastingschuld, een sociale bijdrage, een persoonlijke borg), leg dat dan voor aan een advocaat.

Wanneer weigert de rechtbank de kwijtschelding?

De kwijtschelding is bedoeld voor de ondernemer te goeder trouw. Daarom kan de rechtbank ze geheel of gedeeltelijk weigeren wanneer de gefailleerde kennelijk grove fouten heeft begaan die hebben bijgedragen tot het faillissement.

Gevallen die tot een weigering kunnen leiden:

fraude of bedrieglijke handelingen,
het wegmaken of verbergen van activa,
zwaar of kennelijk wanbeheer,
het niet nakomen van wettelijke verplichtingen, zoals het niet meewerken aan de procedure.

Zo’n weigering komt er niet vanzelf. Een schuldeiser, de curator of het openbaar ministerie moet de rechtbank vragen om de kwijtschelding te weigeren, met opgave van de fouten. De rechter weegt dan af op basis van het concrete dossier. Een gedeeltelijke weigering is mogelijk: de rechtbank kan beslissen dat een deel van de schulden toch blijft bestaan.

Voor de gefailleerde is het dus belangrijk om mee te werken, transparant te zijn en zich te laten bijstaan, zeker als een schuldeiser bezwaar aankondigt.

Wat doe je als ondernemer best zelf?

Sta je voor een faillissement of zit je er middenin, dan zijn een paar zaken cruciaal. Houd je administratie netjes en toon dat je te goeder trouw handelde. Wacht niet af, maar dien het verzoek tot kwijtschelding tijdig in. En laat je begeleiden, want de termijnen en uitsluitingsgronden zijn technisch.

Een faillissement is geen eindpunt. Met een correcte aanvraag tot kwijtschelding van restschulden krijg je als natuurlijke persoon de kans op een schone lei. Wil je weten of jouw dossier in aanmerking komt? Vergelijk de specialisten in onze gids met advocaten insolventie en incasso of laat je gratis matchen met een advocaat die bij jouw situatie past.