IOS-procedure: onbetwiste B2B-schulden invorderen zonder rechter

Als onderneming kun je een onbetwiste factuur van een andere onderneming laten invorderen zonder naar de rechter te stappen, via de IOS-procedure (Invordering van Onbetwiste Schulden, art. 1394/20 Ger.W.). Een gerechtsdeurwaarder betekent een aanmaning, de schuldenaar krijgt één maand en acht dagen om te betalen of te reageren, en bij stilzwijgen volgt een uitvoerbare titel. De procedure werkt enkel tussen ingeschreven ondernemingen en alleen voor schulden die niet worden betwist.

In dit artikel zie je wanneer je de IOS-procedure kunt gebruiken, hoe ze stap voor stap verloopt, welke termijnen en kosten gelden, en wanneer je toch naar de rechtbank moet. Zoek je meteen hulp, bekijk dan de advocaten insolventie en incasso in onze gids.

Wat is de IOS-procedure?

De IOS-procedure is een buitengerechtelijke manier om een geldschuld in te vorderen. Sinds 2016 staat ze in artikel 1394/20 en volgende van het Gerechtelijk Wetboek. Het idee is eenvoudig: als een schuld vaststaat en niemand ze betwist, is een hele rechtszaak overbodig.

In plaats van een rechter neemt een gerechtsdeurwaarder het dossier op, op verzoek van een advocaat. De deurwaarder maant de schuldenaar aan en, als die niet reageert, laat hij de schuld bekrachtigen tot een uitvoerbare titel. Die titel heeft dezelfde kracht als een vonnis, waardoor je beslag kunt laten leggen.

Voor welke schulden geldt de procedure?

De IOS-procedure is niet voor elke onbetaalde factuur bedoeld. Er gelden strikte voorwaarden:

• Tussen ondernemingen (B2B). Zowel de schuldeiser als de schuldenaar moet ingeschreven zijn in de Kruispuntbank van Ondernemingen. Schulden van of tegen een consument vallen erbuiten.
• Een onbetwiste geldschuld. De schuld moet vaststaan en mag niet betwist zijn. Gaat het om een betwiste levering of een discussie over de kwaliteit, dan kan deze weg niet.
• Opeisbaar en in geld. Het moet gaan om een vaststaand bedrag dat opeisbaar is, vermeerderd met eventuele interesten en een schadebeding.
• Professionele transactie. De schuld moet voortvloeien uit een handeling tussen ondernemingen.

Twijfel je of jouw dossier in aanmerking komt? Een advocaat gespecialiseerd in incasso beoordeelt dat snel.

Hoe verloopt de IOS-procedure stap voor stap?

De procedure volgt een vast stramien. Grof samengevat ziet het er zo uit:

1. Opdracht aan een advocaat. De procedure start altijd via een advocaat, die de gegrondheid van de schuldvordering nakijkt.
2. Aanmaning door de gerechtsdeurwaarder. De deurwaarder betekent een aanmaning tot betalen aan de schuldenaar, samen met een antwoordformulier en een kopie van de bewijsstukken.
3. Reactietermijn van de schuldenaar. Vanaf de betekening loopt een termijn van één maand. Binnen die tijd kan de schuldenaar betalen, een afbetalingsplan vragen, of de schuld betwisten.
4. Proces-verbaal van niet-betwisting. Betaalt of reageert de schuldenaar niet, dan kan de deurwaarder ten vroegste acht dagen na het verstrijken van die maand een proces-verbaal van niet-betwisting opstellen.
5. Bekrachtiging en uitvoerbare titel. Dit proces-verbaal wordt bekrachtigd (geviseerd) en wordt zo een uitvoerbare titel, waarmee de deurwaarder tot uitvoering kan overgaan, bijvoorbeeld via beslag.

Welke termijnen gelden er?

De kerntermijn is één maand plus acht dagen. De schuldenaar krijgt na de betekening van de aanmaning één maand de tijd om te reageren. Pas nadat die maand verstreken is, en met minstens acht dagen extra wachttijd, mag de deurwaarder het proces-verbaal van niet-betwisting opmaken.

Vraagt de schuldenaar binnen de maand een redelijk afbetalingsplan, dan wordt de procedure opgeschort zolang de afbetalingen lopen. Betwist hij de schuld, dan stopt de procedure meteen. Reken er in de praktijk op dat het volledige traject, inclusief eventuele uitvoering, doorgaans enkele maanden in beslag neemt.

Wat kost een IOS-procedure?

Aan de procedure zijn kosten van de gerechtsdeurwaarder en erelonen van de advocaat verbonden. De deurwaarderskosten zijn wettelijk getarifeerd, terwijl het ereloon van de advocaat vrij is en per kantoor verschilt.

De precieze kostprijs hangt af van het bedrag van de schuld en de complexiteit van het dossier, en wordt mee bepaald door het toepasselijke tarief. Een belangrijk voordeel: een groot deel van de kosten, de interesten en het schadebeding kunnen op de schuldenaar verhaald worden, zodat je netto vaak weinig overhoudt aan eigen kosten. Vraag je advocaat altijd vooraf om een kostenraming.

Wanneer moet je toch naar de rechtbank?

De IOS-procedure valt weg zodra de schuld betwist wordt. Stuurt de schuldenaar binnen de maand een gemotiveerde betwisting terug, dan is de schuld per definitie niet meer onbetwist en eindigt de buitengerechtelijke weg. Je kunt de vordering dan enkel nog voor de ondernemingsrechtbank brengen via een klassieke dagvaarding.

Ook wanneer de tegenpartij een consument is, of niet als onderneming is ingeschreven, kan de procedure niet. In die gevallen is een gewone gerechtelijke invordering de aangewezen route. Een advocaat schat in welke piste het meeste kans op resultaat biedt en het minste kost.

Een openstaande factuur hoeft je liquiditeit niet maandenlang te blokkeren. Wil je weten of jouw dossier zich leent voor een IOS-procedure? Vergelijk de specialisten insolventie en incasso in onze gids of laat je gratis en vrijblijvend matchen met een advocaat.