Wat zijn de voorwaarden om een faillissement aan te vragen?

Een onderneming is failliet als ze aan twee voorwaarden tegelijk voldoet: ze heeft op duurzame wijze opgehouden te betalen (staking van betaling) en haar krediet is geschokt, wat betekent dat schuldeisers en banken geen vertrouwen meer hebben en geen uitstel of nieuwe financiering meer geven. Een tijdelijk kasprobleem volstaat niet.

Binnen welke termijn moet ik aangifte van faillissement doen?

De wet verplicht de onderneming om binnen een maand nadat ze haar betalingen heeft gestaakt aangifte te doen. Die aangifte gebeurt digitaal via het platform RegSol. De aangifte te laat indienen kan een fout zijn die de persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder in het gedrang brengt.

Hoe doe ik aangifte van faillissement via RegSol?

De aangifte verloopt via het Centraal Register Solvabiliteit (RegSol). Je vult het digitale dossier in en voegt de gevraagde stukken toe, zoals de jaarrekeningen, een lijst van schuldeisers, het personeel en de boekhouding. De ondernemingsrechtbank behandelt vervolgens de aangifte. Een advocaat kan de aangifte voor je voorbereiden en indienen.

Wat doet een curator bij een faillissement?

De curator wordt door de rechtbank aangesteld en neemt het beheer van de failliete onderneming over. Hij maakt de activa te gelde, int openstaande vorderingen, controleert de schuldvorderingen van de schuldeisers en verdeelt de opbrengst volgens de wettelijke rangorde. Hij onderzoekt ook of er fouten of onregelmatigheden zijn gebeurd.

Ben ik als bestuurder persoonlijk aansprakelijk bij een faillissement?

In principe niet, want in een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid is je risico beperkt tot je inbreng. Onder Boek XX van het Wetboek van economisch recht kan de bestuurder echter wel persoonlijk aansprakelijk worden gesteld, bijvoorbeeld bij kennelijk grove fouten, een te late aangifte of het verderzetten van een verlieslatende activiteit. Laat je situatie altijd door een advocaat beoordelen.

Faillissement aanvragen: voorwaarden, procedure en gevolgen

Een onderneming moet een faillissement aanvragen wanneer ze duurzaam haar schulden niet meer kan betalen (staking van betaling) en haar krediet geschokt is. De bestuurder is dan verplicht om binnen een maand aangifte te doen via het digitale platform RegSol. Daarna stelt de ondernemingsrechtbank een curator aan die de onderneming overneemt, de activa verkoopt en de schuldeisers betaalt. Wacht je te lang, dan riskeer je als bestuurder persoonlijke aansprakelijkheid onder Boek XX van het Wetboek van economisch recht.

In dit artikel lees je wanneer je verplicht bent om aangifte te doen, hoe de procedure verloopt en wat het faillissement betekent voor jou als bestuurder. Zoek je meteen begeleiding, bekijk dan de advocaten ondernemingsrecht in onze gids.

Wanneer is een onderneming failliet?

Een faillissement is geen kwestie van keuze, maar van wettelijke voorwaarden. Een onderneming is pas failliet als ze tegelijk aan twee voorwaarden voldoet.

De eerste voorwaarde is de staking van betaling. Dat betekent dat de onderneming op duurzame wijze opgehouden is haar opeisbare schulden te betalen. Een enkele onbetaalde factuur of een tijdelijk kasprobleem volstaat dus niet. Het moet gaan om een structurele situatie waarin de onderneming haar verplichtingen niet meer nakomt.

De tweede voorwaarde is het geschokt krediet. De schuldeisers, leveranciers en banken hebben hun vertrouwen verloren en geven geen betalingsuitstel of nieuwe financiering meer. De onderneming kan met andere woorden niet meer rekenen op krediet om de moeilijkheden te overbruggen.

Beide voorwaarden moeten samen aanwezig zijn. Is er een ernstig maar tijdelijk probleem, dan zijn er vaak alternatieven, zoals een gerechtelijke reorganisatie.

Wie moet of kan het faillissement aanvragen?

Verschillende partijen kunnen het initiatief nemen.

De onderneming zelf. De bestuurder of zaakvoerder doet aangifte van het faillissement. Dit is geen recht maar een plicht zodra de voorwaarden vervuld zijn.
Een schuldeiser. Wie geld tegoed heeft van de onderneming, kan dagvaarden in faillissement bij de ondernemingsrechtbank.
Het openbaar ministerie. Het parket kan eveneens de procedure opstarten.
De curator van een eerder gelinkt dossier in bepaalde gevallen.

Voor de bestuurder is vooral de eigen aangifteplicht van belang, want net die plicht zorgt voor de grootste risico’s wanneer je te lang wacht.

Binnen welke termijn moet je aangifte doen?

De wet legt een strikte termijn op. De onderneming moet binnen een maand na de staking van betaling aangifte van faillissement doen. Die maand begint te lopen vanaf het moment dat de betalingen daadwerkelijk en duurzaam stilvallen.

De aangifte verloopt volledig digitaal via het Centraal Register Solvabiliteit (RegSol). In dat dossier voeg je de nodige stukken toe, zoals de jaarrekeningen, een lijst van de schuldeisers en hun vorderingen, gegevens over het personeel en de boekhouding. De ondernemingsrechtbank beoordeelt de aangifte en spreekt het faillissement uit.

De termijn van een maand niet respecteren is geen detail. Een laattijdige aangifte kan worden beschouwd als een fout die jouw persoonlijke aansprakelijkheid in het gedrang brengt. Twijfel je of de termijn al loopt, win dan tijdig juridisch advies in.

Hoe verloopt de faillissementsprocedure?

Zodra de rechtbank het faillissement uitspreekt, verandert er veel in één keer. De curator neemt het beheer van de onderneming over. De bestuurder verliest het bestuur over de activa, en de curator handelt verder in het belang van de schuldeisers.

De curator maakt een inventaris op, verkoopt de activa (de boedel) en int de openstaande vorderingen. De schuldeisers dienen hun schuldvordering in via RegSol, waarna de curator die controleert en aanvaardt of betwist. Vervolgens verdeelt hij de opbrengst volgens de wettelijke rangorde: eerst de bevoorrechte schuldeisers (zoals de fiscus en het personeel), daarna de gewone schuldeisers.

De procedure verloopt onder toezicht van een rechter-commissaris en de ondernemingsrechtbank. Op het einde wordt het faillissement gesloten. Dit kan een complex traject zijn dat lang aansleept; een advocaat ondernemingsrecht helpt je om je rechten en plichten correct in te schatten.

Wat zijn de gevolgen voor bestuurders onder Boek XX?

Het faillissementsrecht staat in Boek XX van het Wetboek van economisch recht (WER). In principe blijft je risico in een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid beperkt tot je inbreng. Het faillissement van de vennootschap raakt dus niet automatisch jouw privévermogen.

Toch bestaan er belangrijke uitzonderingen waarbij je als bestuurder persoonlijk aansprakelijk kunt worden gesteld:

Kennelijk grove fouten die tot het faillissement hebben bijgedragen.
Wrongful trading, het kennelijk onredelijk verderzetten van een verlieslatende activiteit terwijl je wist of moest weten dat er geen redding mogelijk was.
Te late aangifte van het faillissement buiten de wettelijke termijn van een maand.
Onbetaalde sociale en fiscale schulden in bepaalde gevallen van fout.

De curator onderzoekt of zulke fouten gebeurden en kan een aansprakelijkheidsvordering instellen. Daarnaast kan de rechtbank in ernstige gevallen een beroepsverbod opleggen. Of een bestuurder iets te verwijten valt, hangt sterk af van de concrete feiten en wordt door de rechtbank beoordeeld.

Sta je voor een dreigend faillissement, wacht dan niet te lang. Vergelijk gespecialiseerde advocaten in onze gids of laat je gratis matchen met een advocaat ondernemingsrecht die jouw dossier en je positie als bestuurder grondig bekijkt.